ప్రజా ప్రయోజనాల కోసమే యూపీఐ.. ఛార్జీలు వేస్తే మళ్లీ నగదు వైపే!
న్యూఢిల్లీ: యూపీఐ(UPI)ని కేవలం ఒక డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థగా కాకుండా, ప్రజలందరికీ ఉపయోగపడే మౌలిక సదుపాయంగా పరిగణించాలని ప్రముఖులు కుమార్ అభిప్రాయపడ్డారు. యూపీఐ సేవలపై స్వల్ప స్థాయిలో ఛార్జీలు విధించినా.. వినియోగదారులు, వ్యాపారులు తిరిగి నగదు చెల్లింపుల వైపు మళ్లే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు. దేశంలో కరెన్సీ-టూ-జీడీపీ (Currency-to-GDP) నిష్పత్తి ఆశించిన స్థాయికి తగ్గేంత వరకు యూపీఐ సేవలను ఉచితంగానే కొనసాగించడం వ్యవస్థకు అత్యంత శ్రేయస్కరమని ఆయన సూచించారు.
దేశవ్యాప్తంగా యూపీఐ మౌలిక వసతుల నిర్వహణ కోసం ప్రభుత్వ ఖజానాపై ఏటా సుమారు రూ.20,000 కోట్ల మేర భారం పడుతోందని కుమార్ పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ, దీనివల్ల దేశానికి కలుగుతున్న విస్తృతస్థాయి ఆర్థిక ప్రయోజనాలతో పోలిస్తే ఆ ఖర్చు చాలా తక్కువేనని ఆయన విశ్లేషించారు. ప్రస్తుత లావాదేవీల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే.. సంఖ్యాపరంగా చూస్తే 96 శాతం యూపీఐ లావాదేవీలు రూ.2,000 లోపే జరుగుతున్నాయి. అయితే, మొత్తం లావాదేవీల విలువ పరంగా చూస్తే మాత్రం దాదాపు 66 శాతం లావాదేవీలు రూ.2,000కు పైబడినవే కావడం గమనార్హం. ఈ నేపథ్యంలో డిజిటల్ చెల్లింపులను నిరుత్సాహపరచకుండా మరింత ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇదిలా ఉండగా, ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.2,000 దాటిన పీ2ఎం (వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి) యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) విధించిన విషయం తెలిసిందే. ఈ నిర్ణయంపై రాజకీయంగా పలు విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. డిజిటల్ చెల్లింపులపై సర్కారు బాదుడు మొదలుపెట్టిందని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపించాయి. అయితే, ఈ ఎండీఆర్ ఛార్జీలు కేవలం మర్చంట్లకు సంబంధించినవని, దీనివల్ల నేరుగా సాధారణ వినియోగదారులపై ఎలాంటి అదనపు భారం పడబోదని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, భవిష్యత్తులోనూ యూపీఐని పన్నులు వసూలు చేసే మార్గంగా కాకుండా ప్రజా ప్రయోజనార్థం ఉచిత సేవగానే చూడాలన్న వాదనలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.
దేశవ్యాప్తంగా యూపీఐ మౌలిక వసతుల నిర్వహణ కోసం ప్రభుత్వ ఖజానాపై ఏటా సుమారు రూ.20,000 కోట్ల మేర భారం పడుతోందని కుమార్ పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ, దీనివల్ల దేశానికి కలుగుతున్న విస్తృతస్థాయి ఆర్థిక ప్రయోజనాలతో పోలిస్తే ఆ ఖర్చు చాలా తక్కువేనని ఆయన విశ్లేషించారు. ప్రస్తుత లావాదేవీల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే.. సంఖ్యాపరంగా చూస్తే 96 శాతం యూపీఐ లావాదేవీలు రూ.2,000 లోపే జరుగుతున్నాయి. అయితే, మొత్తం లావాదేవీల విలువ పరంగా చూస్తే మాత్రం దాదాపు 66 శాతం లావాదేవీలు రూ.2,000కు పైబడినవే కావడం గమనార్హం. ఈ నేపథ్యంలో డిజిటల్ చెల్లింపులను నిరుత్సాహపరచకుండా మరింత ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇదిలా ఉండగా, ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.2,000 దాటిన పీ2ఎం (వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి) యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) విధించిన విషయం తెలిసిందే. ఈ నిర్ణయంపై రాజకీయంగా పలు విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. డిజిటల్ చెల్లింపులపై సర్కారు బాదుడు మొదలుపెట్టిందని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపించాయి. అయితే, ఈ ఎండీఆర్ ఛార్జీలు కేవలం మర్చంట్లకు సంబంధించినవని, దీనివల్ల నేరుగా సాధారణ వినియోగదారులపై ఎలాంటి అదనపు భారం పడబోదని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, భవిష్యత్తులోనూ యూపీఐని పన్నులు వసూలు చేసే మార్గంగా కాకుండా ప్రజా ప్రయోజనార్థం ఉచిత సేవగానే చూడాలన్న వాదనలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.